“Cora jest niewolnica w trzecim pokoleniu na plantacji bawelny w stanie Georgia. Jej zycie nie jest latwe, a bedzie jeszcze gorzej, bo lada moment z dziecka stanie sie kobieta. Kiedy Ceasar, najnowszy nabytek z Wirginii, opowiada jej o podziemnej kolei, oboje decyduja sie zaryzykowac ucieczke. Po pietach depcze im poscig, a schwytanie oznacza los gorszy od smierci.
Tytulowa kolej podziemna to okreslenie stworzonej przez abolicjonistow sieci przerzutowej zbieglych czarnych niewolnikow z poludniowych stanow Ameryki glownie na polnoc do Kanady, a takze do Meksyku. Na ten skomplikowany system ucieczkowy skladaly sie drogi, tunele, szlaki, bezpieczne kryjowki, przewodnicy, organizacje i spolecznosci. Nazewnictwo kolejowe tworzylo tajny kod, jakim poslugiwali sie uciekinierzy i abolicjonisci. Do sekretnego jezyka dochodzil tez system tajnych znakow graficznych.
Whitehead odslania przed czytelnikami tajniki systemu przerzutowo ratunkowego dla zbieglych niewolnikow, odtwarzajac precyzyjnie misterna konstrukcje systemu i przerzutowe szlaki. Niezwykle wiarygodnie oddaje tez opresje niewolniczego zycia, codzienny znoj, strach, pragnienie wydostania sie na wolnosc”.
