Jedna z najwybitniejszych powieΕci o II wojnie Εwiatowej
Prusy Wschodnie, styczeΕ 1945 roku. Wojska niemieckie sΔ w odwrocie, nadciΔ ga Armia Czerwona. Dworek rodziny von Globig, Georgenhof, popada w ruinΔ. Ciocia zarzΔ dza majΔ tkiem najlepiej, jak potrafi, odkΔ d Eberhard von Globig, oficer specjalny niemieckiej armii, poszedΕ na wojnΔ, zostawiajΔ c w domu piΔknΔ ΕΌonΔ KatharinΔ i jej dwunastoletniego syna Petera. Niemcy uciekajΔ z okupowanych terytoriΓ³w i w Georgenhof pojawiajΔ siΔ kolejni nieoczekiwani goΕcie: nazistowska skrzypaczka, malarz-dysydent, baΕtycki baron, a nawet ΕΌydowski uchodΕΊca. Ale ΕΌycie rodziny toczy siΔ dalej tak samo banalnie jak zawsze.
Wszystko na darmo to najpeΕniejszy obraz zagΕady niemieckiego Εwiata w Prusach Wschodnich, jego moralnej, kulturowej i materialnej klΔski. Kempowski przedstawia jΔ bez patosu i sentymentalizmu, nieraz z sarkastycznym poczuciem humoru, stawiajΔ c fundamentalne pytania o winΔ, odpowiedzialnoΕΔ i stopieΕ uwikΕania przedstawicieli elit β mieszczan, posiadaczy ziemskich, urzΔdnikΓ³w, nauczycieli, duchownych β w narodowy socjalizm.

